الشيخ الصدوق ( مترجم : كمره اى )
84
الخصال ( فارسى )
مشاغل بسيار او را خسته و پريشان نكند . هر عيبى كه در نويسندگان تو باشد و از آن صرف نظر كنى مسئوليتش به گردن تو است . متمم فصل هشتم ببازرگانان و صنعتگران نظر سفارش داشته باش . 1 . چه نسبت به آنها كه در شهر اقامت دارند و چه آنها كه دوره گردند و يا كار دستى ميكنند سفارش بنيكى كن زيرا داراى منفعت و وسيله آسايش و راحت ميباشند و از جاهاى دور و پراكنده صحرا و دريا و دشت و كوه وسائل زندگى را جلب ميكنند آن جاها كه مردم با آن انسى ندارند و جرات نميكنند بروند ، اين دسته از مردم سلامت و امنيتى دارند كه دنبال آن نگرانى نيست ، هميشه بر سر صلح و سازشند بطورى كه از مكر و فريب آن ترس و هراس در ميان نيست . 2 . از كارهاى آنها در مركز خودت و ساير شهرستانها بازجوئى كن . 3 . با اينكه اينها مردم سالم و صلحجوئى هستند ملتفت باش كه بيشترشان بسيار چشم تنك و قبيحانه و بخيل و محتكر سود بازار و زور گو در معاملاتند و اين خود راه زيانى است نسبت بعموم مردم كه بايد نيازمندىهاى خود را از آنها بخرند و بازار سياهى كه اينها بوجود مىآورند براى حكومتها ننگ بزرگى است ، براى سلامت وضع بازار و عدالت اقتصادى بايد : الف . از احتكار جلوگيرى كنى زيرا رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلم از آن قدغن كرده . ب . فروش اجناس به سهولت با ترازوهاى درست و نرخهاى عادلانه نسبت به فروشنده و خريدار انجام گيرد . ج . هر كس پس از اعلام غدقن از احتكار مرتكب آن گرديد او را باندازهء كيفر بده و عقوبت كن فصل نهم در طبقه زبون و بيچاره و مساكين و محتاجان و تنگدستان و زمين گيران ، در ميان اين طبقه قناعت پيشه وسائل به كف هم وجود دارد . 1 . براى خدا باندازهاى كه از تو خواسته حق اين طبقه را مراعات كن بخشى از بيت المال